De Inspectie van het Onderwijs werkt met een bijgesteld onderzoekkader. Daarbij krijgen onder meer bestuursbezoeken en onaangekondigde schoolbezoeken een duidelijkere plaats. Steeds meer scholen merken dat zij wel wat aan burgerschap doen, maar vaak nog niet samenhangend, doelgericht of aantoonbaar gemonitord. Precies daar kijkt de inspectie nu strenger naar én precies daar ligt de kans om het burgerschapsonderwijs gericht te verbeteren.
Dit artikel laat zien wat de inspectie verwacht én hoe scholen burgerschap aantoonbaar kunnen versterken en verbeteren.
Wat vraagt burgerschap van scholen?
De aangescherpte werkwijze vraagt dat burgerschap doelgericht, samenhangend en herkenbaar terugkomt in het curriculum van de basisschool. Dat betekent dat scholen vier onderdelen op orde moeten hebben:
- Visie: heldere visie over wat de school haar leerlingen wil meegeven en waarom.
- Doorlopende leerlijn: concrete doelen per groep, gekoppeld aan lesactiviteiten.
- Schoolcultuur: zichtbaar hoe de school fungeert als democratische oefenplaats, een ‘mini‑samenleving’ waar leerlingen samenleven, samenwerken en verantwoordelijkheid nemen binnen de schoolgemeenschap.
- Monitoring: aantonen van de ontwikkeling van leerlingen in burgerschapskennis, -vaardigheden en -houding.
Dunk: een stevige basis voor burgerschap in de basisschool
Scholen doen al veel. Tegelijkertijd groeit het aantal scholen met een herstelopdracht op burgerschap en willen veel scholen hun aanpak structureel versterken en verbeteren. Wie burgerschap een duidelijke, stabiele plek in het curriculum wil geven, heeft een stevige basis nodig. Dunk biedt die basis: een complete aanpak die aansluit bij de vier onderdelen waar de inspectie op let.
Visie
Dunk sluit door de opbouw van het programma en de variëteit aan activiteiten en lessen aan bij uiteenlopende schoolvisies. Scholen die ondersteuning willen bij het formuleren of aanscherpen van hun visie op burgerschap kunnen hiervoor een workshop aanvragen bij Dunk. Die visie vormt vervolgens het fundament onder alle keuzes in het curriculum en de dagelijkse praktijk.
Doorlopende leerlijn
Dunk werkt met een doorlopende leerlijn, gebaseerd op de nieuwe kerndoelen voor burgerschap. In deze leerlijn zijn concrete doelen per bouw geformuleerd, waardoor er een samenhangende en doelgerichte opbouw van groep 1 t/m 8 ontstaat. Elk thema bevat cruciale leerdoelen vanuit deze leerlijn, zodat helder is welke leerdoelen op welk moment aan bod komen.
Bij elk thema is een rijk aanbod aan activiteiten en kennislessen beschikbaar, zodat scholen kunnen kiezen wat het beste aansluit bij hun populatie en context. Door deze variëteit is Dunk toepasbaar op iedere basisschool.
Schoolcultuur
Aan dit onderdeel geeft Dunk expliciet invulling binnen Schoolcultuur. Een democratische cultuur ontstaat niet in één lokaal of op één moment. Daarom biedt Dunk bij elk thema handreikingen die ‘groeps-overstijgend’ zijn en zowel binnen als buiten een les kunnen worden ingezet. Hierbij komt nadrukkelijk ook de manier van samenwerken van de leerkrachten en andere betrokkenen in beeld.
Het portfolio als monitoringsinstrument
Binnen Dunk wordt gewerkt met een portfolio voor burgerschap. Hierin leggen leerlingen vast wat zij hebben geleerd en welke vaardigheden zij beheersen. Dit maakt het leerproces zichtbaar voor zowel het kind als de leerkracht.
De inspectie noemt vier manieren om leerresultaten in kaart te brengen; drie kwantitatief en één kwalitatief. Dunk kiest bewust voor die kwalitatieve manier: het portfolio.
Het portfolio is zo ingericht dat scholen eenvoudig kunnen laten zien:
- welke kennis en vaardigheden leerlingen hebben opgedaan;
- hoe leerlingen zich ontwikkelen binnen burgerschap;
- hoe de school de vorderingen volgt en hierover verantwoording aflegt.
Het portfolio sluit naadloos aan bij de eisen van de inspectie en ondersteunt scholen in het monitoren en verbeteren van burgerschapsonderwijs.
Wacht niet te lang
Of je nu een herstelopdracht hebt of burgerschap een duurzame plek wilt geven in het curriculum, met deze aanpak biedt Dunk scholen een stevige, aantoonbare basis voor kwalitatief burgerschapsonderwijs. Zet nu de stappen die nodig zijn om burgerschap doelgericht en aantoonbaar te versterken.