Als leerkracht heb je dagelijks met dit principe te maken. Je differentieert om kinderen optimaal te ondersteunen: extra uitleg voor de één, een uitdaging voor de ander, of juist een rustig plekje voor iemand die snel afgeleid is. Ook bij het verdelen van aandacht, het samenstellen van groepjes of het kiezen wie een taak mag uitvoeren, maak je voortdurend afwegingen die met gelijkwaardigheid te maken hebben. Toch roept dat bij kinderen soms vragen op. “Waarom mag hij dat wel en ik niet?” of “Dat is niet eerlijk!” zijn uitspraken die veel leerkrachten herkennen.
Dat gevoel van ‘oneerlijkheid’ komt vaak voort uit het idee dat gelijkheid hetzelfde is als iedereen hetzelfde behandelen. Terwijl het bij gelijkwaardigheid draait om eerlijke kansen voor iedereen, en niet (altijd) om dezelfde behandeling. Het uitleggen van dat verschil kan best ingewikkeld zijn, zeker aan jonge kinderen.
Daarom besteden we binnen Dunk de komende periode extra aandacht aan dit thema. Op het digibord staan drie nieuwe activiteiten die leerkrachten handvatten geven om met kinderen in gesprek te gaan over gelijkwaardigheid en eerlijkheid in de klas.
Voor de onderbouw is er de activiteit ‘Is dat eerlijk?’. Kinderen ervaren hoe het voelt als niet iedereen hetzelfde krijgt. Ze maken bijvoorbeeld een rij van klein naar groot of vormen groepjes op basis van haarlengte, waarna ze samen bespreken wat eerlijk of oneerlijk voelt.
In de middenbouw is de activiteit ‘Trek aan de bel’ beschikbaar. In deze activiteit behandelt de leerkracht de klas bewust een paar keer ongelijk. Zodra kinderen dit opmerken, trekken ze ‘aan de bel’. Zo ontdekken ze zelf wat ongelijke behandeling is en waarom gelijkwaardigheid belangrijk is.
Voor de bovenbouw is er ‘Gelijk vs Eerlijk’. Kinderen bedenken voorbeelden over gelijkheid en voeren een filosofisch gesprek over vragen als: Is eerlijk altijd hetzelfde als gelijk? En: Kun je iemand ongelijk behandelen op een eerlijke manier?
De activiteiten sluiten aan bij dagelijkse situaties in de klas en helpen kinderen woorden te geven aan gevoelens van oneerlijkheid. Voor leerkrachten biedt het een laagdrempelige manier om een belangrijk gesprek te voeren en een veilige, inclusieve klas te versterken.