Werken met Dunk

Aan de slag met religieuze diversiteit

Eén van de Dunk-redacteuren is onderwijskundige Tom van Donselaar. Hij maakt zich hard voor het creëren van inclusieve en inspirerende leeromgevingen. Tom: “Openheid en het maken van oprechte verbindingen zijn hierbij volgens mij essentieel.” Toms eerste stappen in het onderwijs zette hij als gymdocent, waar hij al vroeg ontdekte hoe belangrijk aandacht voor diversiteit is.

Tijdens een gymles kwam één van de kinderen naar me toe om te vertellen dat hij vanuit zijn geloof meedeed aan de ramadan. Hij voelde zich minder fit en keek een beetje op tegen de les. Ik gaf hem de ruimte om binnen zijn mogelijkheden mee te doen en af en toe te rusten. Wat goed bedoeld was riep vragen op bij andere 

Binnen het nieuwe thema Geloof is veel aandacht voor religie en verschillen in religieuze achtergrond. Religieuze diversiteit is onderdeel van de samenleving en dus ook van de school. Kinderen nemen verschillende overtuigingen en gebruiken mee die invloed hebben op hoe zij situaties beleven. Dat kan vragen of spanning oproepen maar ook kansen bieden voor begrip en verbinding. Dunk biedt aan de hand van het nieuwe thema ruimte om hierover in gesprek te gaan. Het helpt kinderen om verschillen te begrijpen, te respecteren en er op een democratische manier mee om te gaan. Niet door geloof uit te leggen als losse kennis maar door kinderen met elkaar in contact te laten komen en ruimte te geven voor gesprekken.  

Burgerschap als sleutel tot verbinding

Goed burgerschapsonderwijs richt zich op samenleven. Kinderen leren hun eigen mening verwoorden naar anderen luisteren en omgaan met verschillen. Bij religieuze diversiteit betekent dit dat kinderen leren dat geloof persoonlijk is en dat mensen andere keuzes maken vanuit hun overtuiging. Het doel is niet dat iedereen hetzelfde denkt maar dat iedereen zich gezien en veilig voelt. Dunk sluit hier goed bij aan doordat het werkt met herkenbare situaties, gesprekken en actieve werkvormen. Makkelijk gezegd zul je denken, maar hoe zet ik Dunk dan in?

Het doel is niet dat iedereen hetzelfde denkt, maar dat iedereen zich gezien en veilig voelt.

Tools en tips met Dunk

Ten eerste besteden we binnen dit thema aandacht aan activiteiten die kinderen laten ontdekken dat vrijheid van geloof en overtuiging een recht is voor iedereen, zoals ‘Zo staat dat er’ en ‘Het is een recht’. Door samen te onderzoeken wat dit betekent en hierover in gesprek te gaan, groeit het begrip voor elkaars keuzes en overtuigingen. 

Daarnaast is het belangrijk om een veilige gesprekscultuur te creëren. Lesmateriaal uit het thema Geloof leent zich om kinderen naar elkaar te laten luisteren, respectvol te laten reageren op elkaar en vragen te laten stellen. Met activiteiten als ‘Ik geloof in…’, ‘Dat ben ik!’ en ‘Vraag maar raak’ oefenen kinderen via groepsgesprekken, interviews en onderzoek met het uitwisselen van hun ervaringen en kennis zonder oordeel. 

Tot slot biedt het nieuwe thema materiaal waarin kinderen kennismaken met verschillende religies en levensbeschouwingen. Niet als feitenlijstje maar via verhalen, ervaringen en vragen. Denk aan activiteiten waarin kinderen bespreken wat rituelen betekenen of hoe feestdagen verschillend kunnen zijn, zoals ‘Wij vieren feest!, ‘Wat hoor ik nou?’ en ‘Geloof in de buurt’. 

Conclusie

Religieuze diversiteit vraagt dus om bewuste begeleiding en ruimte voor open gesprek in de klas. Wanneer verschillen niet worden benoemd kunnen onbegrip en gevoelens van ongelijkheid ontstaan. Door burgerschapsonderwijs doelgericht in te zetten en gebruik te maken van Dunk krijgen leerkrachten handvatten om dit gesprek op een veilige en respectvolle manier te voeren. Kinderen leren hun eigen overtuigingen onder woorden te brengen, te luisteren naar de ander en te accepteren dat iedereen andere keuzes maakt. Zo groeit niet alleen het begrip voor religieuze diversiteit, maar ook het gevoel van veiligheid en verbondenheid in de groep. Op die manier wordt de klas een plek waar kinderen niet alleen leren over de wereld, maar ook oefenen met samenleven daarin.